व्हिस्की आणि बर्बन वेडापोटी तयार झालेले ॲप- इन्स्टाग्राम!! इन्स्टाग्रामचा अर्थ तुम्हांला माहित आहे का?

लिस्टिकल
व्हिस्की आणि बर्बन वेडापोटी तयार झालेले ॲप- इन्स्टाग्राम!! इन्स्टाग्रामचा अर्थ तुम्हांला माहित आहे का?

इन्स्टा रील्स बघण्यात तासंतास कसे जातात कळत नाही ना? सोशल मिडियाच्या या जमान्यात इंस्टाग्रामने एक वेगळाच ठसा उमटवला आहे. अल्पावधीत अब्जावधी युजर्सचा आकडा पार करणाऱ्या या ॲपची जन्मकथाही तितकीच रोमांचक आहे. गुगलमधून बाहेर पडलेल्या एका तरुण प्रोग्रॅमरने आपल्या व्हिस्की आणि बर्बनच्या वेडापोटी एक ॲप तयार करण्याचे ठरवले. ज्या ॲपवर चांगली व्हिस्की कुठे मिळते याची माहिती, त्या ठिकाणचा फोटो पोस्ट करून मित्रांना आपल्या प्लॅनची माहिती देता येईल अशा उद्देशाने त्याने बर्बन नावाचे एक ॲप सुरू केले. याच ॲपवर एकमेकांशी चॅट करण्याची सुविधाही सुरुवातीपासूनच होती. २००९ साली लॉंच झालेले बर्बनच पुढे जाऊन इंस्टाग्राम बनले.

सत्तावीस वर्षाच्या केविन सिस्ट्रोमने बर्बन हे ॲप तयार केले. बर्बनवर फोटो टाकताना तो विविध फीचर्ससह एडीट करण्याची सोय होती. त्यामुळे युजर्सना हे ॲप खूपच भावले होते. केविनचा हा प्रयोग इतका यशस्वी झाला होता की एकाच वर्षात या ॲपला आणखी डेव्हलप करण्यासाठी गुंतवणूकदार स्वतःहून त्याच्या मागे लागले. पुढच्याच वर्षी म्हणजे २०१० साली केविनने ५००,०००डॉलर्स इतका निधी जमवला. बर्बनला नवे रूप देण्यासाठी त्याने पंचवीस वर्षाच्या माईक क्रीगरचीही मदत घेतली. दोघेही एकाच युनिव्हर्सिटीत शिकले असल्याने एकमेकांना चांगले ओळखत होते. दोघांच्या कल्पनेतून इंस्टाग्रामचा जन्म झाला. इस्टंट आणि टेलिग्राम अशा दोन शब्दांपासून इंस्टाग्राम हे नवा शब्द तयार झाला.

फोनमध्ये फोटो घेण्याची सोय आली आणि त्यातही २०१० मध्ये आलेल्या आयफोन-४मध्ये फोटो फिचर आणखीच चांगले करण्यात आले होते. त्यामुळे मोबाईलवर फोटो घेण्याची क्रेझ वाढली होती. बर्बनमध्येच काही सुधारणा करून त्याला इंस्टाग्राम असे नवे नाव देऊन हे ॲप ६ ऑक्टोंबर २०१० साली लॉंच करण्यात आले. एकाच दिवसात तब्बल २५,००० युजर्सनी हे ॲप डाऊनलोड करून घेतले. आठवड्याच्या शेवटी याच्या युझर्सचा आकडा, १,००,००० इतका वाढला होता. २०११च्या मेपर्यंत हाच आकडा दहा लाखांच्या वर पोहोचला. अल्पावधीत इंस्टाग्रामने जी लोकप्रियता मिळवली ती थक्क करणारी होती.

या ॲपचा वाढता वापर पाहून गुंतवणूकदार स्वतःहून यामध्ये गुंतवणूक करण्याची इच्छा व्यक्त करू लागले. ट्विटरचा सह-संस्थापक आणि माजी सीईओ जॅक डॉर्सीने इंस्टाग्राम विकत घेण्याची इच्छा व्यक्त केली होती. पण केविनला त्याने दिलेली ऑफर पसंत न पडल्याने हा व्यवहार होता होता राहिला. २०१२ साली एका मिटिंगमध्ये केविन आणि फेसबुकचा संस्थापक मार्क झुकरबर्गची ओळख झाली. झुकरबर्गने १ अब्ज डॉलर रोख देऊन ही कंपनी विकत घेण्याची इच्छा व्यक्त केली आणि हा सौदा पक्का झाला. इंस्टाग्राम झुकरबर्गने विकत घेतली असली तरी याचे कामकाज स्वतंत्र पद्धतीने चालेल आणि तेही केविनच चालवेल अशी अट या व्यवहाराच्या सुरुवातीलाच घालण्यात आली होती.

त्यानंतर इंस्टाग्रामने दरवर्षी ॲपमध्ये काही ना काही बदल करून ते युजर फ्रेंडली केले. इंस्टाने आणलेले स्टोरी फिचर तर इतके लोकप्रिय झाले आहे की दररोज ५० कोटी युजर्स इंस्टाचे हे फिचर वापरतातच. एखाद्या विशिष्ट विषयावरील फोटो आणि चर्चेचं वेगळेपण दाखवण्यासाठी इंस्टाने हॅशटॅगचा वापर सुरू केला. त्यामुळे एकाच विषयावर किती फोटो किंवा पोस्ट शेअर होतात याचीही आकडेवारी मिळू लागली. इंस्टाच्या या फिचरमुळे विशिष्ट विषय चर्चेत ठेवण्यास मदत झाली.
फोटो एडीट करणे, लाईक करणे, कमेंट करणे, चॅटिंग करणे, २४ तासांसाठी स्टोरी अपडेट करणे आणि आता तुफान लोकप्रिय झालेले अपडेट म्हणजे इंस्टा रील बनवणे. टिकटॉकला पर्याय म्हणून इंस्टाने हे फिचर आणले आणि याचा वापरही तितक्याच वेगाने वाढला. भारतातील टिकटॉक युझर्ससाठी तर ही मोठी पर्वणीच ठरली. इंस्टाग्राम आज अनेकांच्या कमाईचे साधन बनले आहे. युट्यूबनंतर इंस्टाग्राम हे पहिले असे ॲप आहे जे युझर्सना पैसे कमावण्याची संधी देते.

अवघ्या दहा वर्षापूर्वी आलेल्या एका ॲपची ही प्रगती थक्क करणारी आहे. २०२१ मध्ये तर याचे युझर झपाट्याने वाढले. आज इंस्टाग्रामचे १.५ कोटीहून अधिक युझर आहेत. दररोज या ॲपवर सुमारे १६ अब्ज इतक्या पोस्टस् शेअर होतात. हा आकडा इथेच थांबणार नाही, तर वाढत जाणारा आहे, हे तर निश्चितच.

एका ॲपच्या माध्यमातून किती मोठे काम उभारता येते याचे उदाहरण म्हणजे इंस्टाग्राम. आज भारतातही तरुण प्रोग्रॅमर्स अशाच पद्धतीने आणखी काही नवीन बनवता येते का याचा ध्यास घेत आहेत. सोशल मिडिया अल्पावधीत एवढी मोठी झेप घेईल असे कुणाला स्वप्नातही वाटले नसेल पण, आज इंस्टाग्रामने हे प्रत्यक्षात उतरवले. इंस्टाच्या आधीही अनेक ॲप आले आणि गेले, पण इंस्टाची क्रेझ काही औरच. या ॲपचा प्रवास अनेकांनी आपल्या डोळ्यांनी पहिला आहे.

इंस्टाची घोडदौड भविष्यातही अशीच सुरू राहील, यात शंका नाही.

मेघश्री श्रेष्ठी