परदेशातून भारतात येऊन भारताला लुटणाऱ्या अनेक युद्धपिपासू राजांची आणि सत्ताधीशांची तुम्हाला माहिती असेलच, पण बाहेरून येऊन भारताला आपली कर्मभूमी बनवणाऱ्या आणि भारतीयांच्या राजकीय स्वातंत्र्यासोबत त्याच्या उन्नतीसाठी झटणाऱ्या ॲनी बेझंट या आयरिश महिलेबाबत मात्र फार कमी लोकांना माहिती असेल. भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीत स्वतःला झोकून देणाऱ्या ॲनी बेझंट या एक पुरोगामी स्त्री कार्यकर्त्या होत्या. नंतर मात्र त्यांना ईश्वराचा शोध घेण्याऱ्या भारतीय तत्वज्ञानाची गोडी लागली आणि त्या मानाने संपूर्ण भारतीय बनल्या.
"मी जन्माने आयरिश असले तरी मनाने भारतीय आहे", अशी स्वतःची ओळख करून देणाऱ्या ॲनी बेझंट. ज्यांनी भारतीयांना स्वशासनाचा अधिकार मिळवा म्हणून होमरूल लीगसारखी चळवळ भारतात सुरु केली, ज्यांनी स्त्रियांच्या उद्धारासाठी हयातभर आपली लेखणी झिजवली त्या ॲनी बेझंट भारतीय नव्हत्या हे कुणाला पटणारही नाही. भारतात येऊन बौद्ध आणि हिंदू तत्वज्ञानाचा अभ्यास करणाऱ्या, भारतीय स्वातंत्र्यासाठी लढणाऱ्या आणि भारतीय राष्ट्रीय कॉंग्रेसच्या अधिवेशनात पहिल्या महिला अध्यक्षाची भूमिका बजावणाऱ्या ॲनी बेझंट यांचे भारतीयांवर त्यांचे अनंत उपकार आहेत. आपल्या काळात एक विद्रोही स्त्री म्हणून ख्याती मिळवणाऱ्या ॲनी बेझंट यांचे व्यक्तिगत आणि सामाजिक आयुष्यही बरेच वादळी होते.
