चित्रपट पाहताना सुरूवातीला दाखवलं जाणारं ते किचकट सर्टिफिकेट आपण पाहतो आणि सोडून देतो. पण ते कशासाठी असतं? त्यात काय लिहिलेलं असतं? आजच्या तरूण पिढीला कधी ते तितकंसं जाणून घ्यावंसं वाटत नसेल.. पण तुमच्या आई-बाबांना विचारा. ते सर्टिफिकेट आलं की सगळ्यात आधी एकच प्रश्न असायचा, " किती रीळांचा सिनेमा आहे?". त्यावरून तो किती वेळ चालणार आहे हे कळायचं ना.. आता काय, सरळ मिनिटंच लिहितात. सगळी मजा गेली राव..
तर असो.. या सर्टिफिकेटांचे किती प्रकार असतात आणि त्यांचे अर्थ काय असतात, हे जाणून घेण्याचा प्रयत्न आपण कधी केलाय का? नाही? चला तर मग.. आज त्याबद्दल थोडी माहिती घेऊयात...
भारतात एखाद्या चित्रपट प्रदर्शित होण्याआधी त्या चित्रपटाला सेन्सॉर बोर्ड, म्हणजेच "सेंट्रल बोर्ड अॉफ फिल्म सर्टिफिकेशन" या संस्थेकडून प्रमाणपत्र प्राप्त करावं लागतं. आणि हे प्रमाणपत्र मिळणं किती अवघड आहे हे तुम्हांला आजकालच्या उदाहरणांवरून कळलं असेलच. ’उडता पंजाब’, नुकताच चर्चेत आलेला ’लिपस्टिक अंडर माय बुरखा’ आणि अनुराग कश्यपचे ’ब्लॅक फ्रायडे’ आणि ’पांच’ सगळ्यांना हे सर्टिफिकेट मिळवण्यासाठी किती झगडावं लागलं. यातल्या काही पिक्चरना सर्टिफिकेट मिळालं, काहींना कधीच मिळालं नाही आणि काही सिनेमांचं पुढं काय होईल, ते एक सेन्सॉर बोर्डच जाणे.
असो.. चित्रपटांच्या स्वरूपावरून त्यांना मिळणारी प्रमाणपत्रे ही वेगवेगळी असतात आणि हे सर्टिफिकेट चित्रपटाच्या सुरुवातीला दहा सेकंद दाखवणं बंधनकारक आहे. तर मग आता बघूया या प्रमाणपत्रांचा अर्थ आणि स्वरूप काय आहे...
