आज वैद्यकशास्त्राने बरीच मजल मारलीय. अपघाताने विद्रूप झालेला त्वचेचा भाग प्लॅस्टिक सर्जरीने पूर्ववत, पूर्वीपेक्षाही जास्त सुंदर करता येतो. काहीलोक फक्त सुंदर दिसावं म्हणून ही कॉस्मेटिक सर्जऱ्या करतात. पण प्लॅस्टिक सर्जरीचं हे क्षेत्र समाजाच्या मुख्य प्रवाहात येण्याआधीच्या काळात एका कलावतीने सैनिकांचे विद्रूप झालेले चेहरे दुरुस्त करण्याचं काम निष्ठेने, कळकळीने केलं. तिचं नाव होतं ऍना कोलमन लॅड.
तो काळ होता पहिल्या महायुद्धाचा. या युद्धाची भीषणता जबरदस्त होती, की त्यात तब्बल २१ दशलक्ष सैनिक जखमी झाले होते. युद्धात वापरलेल्या अतिसंहारक शस्त्रास्त्रांमुळे अनेक तरुण सैनिकांच्या चेहऱ्यात विद्रूप बदल झाले होते. हे व्रण त्यांना सबंध आयुष्यभर वागवावे लागणार होते. हा प्रश्न केवळ रूपाचा नव्हता. त्यातून निर्माण होणाऱ्या एकलकोंडेपणाचा, सामाजिक अस्वीकाराचाही होता. ऍनाने मात्र हे पाहून वेगळी भूमिका घेतली. त्यांचे चेहरे सुधारण्यासाठी प्रयत्न करण्याची. या कामी आलं तिचं कलेचं ज्ञान.
