बच्चन आणि मंजुळेंना प्रेरणा देणाऱ्या 'झुंड' मागचा खरा चेहरा विजय बारसे कोण आहेत?

लिस्टिकल
बच्चन आणि मंजुळेंना प्रेरणा देणाऱ्या 'झुंड' मागचा खरा चेहरा विजय बारसे कोण आहेत?

सैराट फेम डायरेक्टर नागराज मंजुळेंनी अमिताभ बच्चन सारख्या महानायकाला घेऊन झुंड नावाच्या हिंदी सिनेमातून बॉलिवूडमध्ये एन्ट्री केली आहे. महाराष्ट्राला अभिमान वाटावा अशीच ही घटना आहे. या सिनेमात आर्ची रिंकू राजगुरू आणि परशा आकाश ठोसर हे ही यात झळकले आहेत. गेले काही दिवस आमीर खान आणि इतर सेलेब्रिटींनी या सिनेमाची केलेली वाहवा सगळीकडे वाचायला मिळतेय. थोडक्यात, मराठमोळी पलटण पुन्हा एकदा बॉलिवूड गाजवतेय. पण यात अजून एक अभिमानास्पद गोष्ट आहे, ती म्हणजे हा सिनेमा ज्यांच्यावर बेतलेला आहे ते विजय बारसे आपल्या नागपूरचे आहेत.

विजय बारसे यांची कहाणी भव्यदिव्य असल्याशिवाय नागराज सारखा डायरेक्टर आणि अमिताभसारखा अभिनेता त्यांच्यावर सिनेमा करायला तयार झाला नसता हे ही तुम्हाला समजले असेल. बारसे यांची कहाणी याआधी देशाने आमिर खानचा शो सत्यमेव जयते मध्ये ऐकली आहे. पण यावेळी सिनेमाच्या रुपात ही प्रेरणादायी गोष्ट जगासमोर येत आहे.

गोष्ट सुरू होते २००० सालाच्या दरम्यान. तेव्हा बारसे हे नागपूर येथील हिसलॉप कॉलेजला क्रीडाशिक्षक म्हणून कार्यरत होते. त्यांच्यासमोर एक छोटीशी घटना घडली. एका बादलीला काही मुलं लाथ मारत होती. तसे बघायला गेले तर ही अतिशय छोटी घटना, पण बारसे यांना या मुलांमध्ये काहीतरी वेगळे दिसले.

त्यांनी विचार केला, या मुलांना जर व्यवस्थित ट्रेनिंग दिले तर ही मुले काहीतरी भरीव काम करून दाखवू शकतील. या मुलांना मग ते खेळाच्या मैदानावर घेऊन आले. मुले मैदानावर आल्यावर त्यांच्यात झालेला बदल म्हणजे ते मन लावून तर खेळायला लागलीच, पण त्यांच्या वाईट सवयीही दूर झाल्या.

त्यांनी मग या मुलांच्या 'झुंड'ला झोपडपट्टी फुटबॉल नाव दिले. असे नाव का ठेवले हे जेव्हा त्यांना विचारले तेव्हा ते म्हणाले, "ही सर्व मुले झोपडपट्टीमध्ये राहतात आणि मला त्यांच्यासाठीच काम करायचे होते, म्हणून हे नाव ठेवले." नंतर ही टीम स्लम सॉकर या नावाने फेमस झाली. त्यांनी या मूलभूत सोयीसुविधाही मिळणाऱ्या सर्वसामान्य मुलांना प्रशिक्षण देऊन तयार केले. या प्रवास किती खडतर होता हे तुम्हाला सिनेमा बघितल्यावर कळेलच.

२००२ साली सुरू झालेला हा प्रवास आज इथपर्यंत येऊन पोहोचला आहे. सुरुवातीला शहरस्तर, नंतर जिल्हा स्तरावर या संघाने चांगली कामगिरी करून दाखवली. या काळात एका मोठ्या वर्तमानपत्रात बारसे यांच्याबद्दल छापून आले. आता बारसे यांच्या कामाची माहिती इतरांनाही व्हायला लागली होती. हे सर्व करत असताना बारसे कुणाकडून फंडिंग घेत नव्हते. त्यांनी स्वतःचा पैसा यात टाकला. स्लम सॉकर टीम हे नाव प्रसिद्ध झाल्यावर अमेरिकेत असलेल्या बारसे यांच्या मुलाने त्यांना आर्थिक मदत केली.

आता एकेक पायऱ्या चढत स्लम सॉकर लीगने नाव कमावले होते. २००७ साली बीबीसीने स्लम सॉकर टीम खेळत असलेल्या नॅशनल टूर्नामेंट कव्हर केली. ही गोष्ट मग होमलेस वर्ल्ड कपचे डायरेक्टर अँडी हुक्स यांच्या लक्षात आली, त्यांनी बारसे यांना दक्षिण आफ्रिकेत बोलावून घेतले. तिथे त्यांच्या कामाचे कौतुक खुद्द नेल्सन मंडेला यांनी केले होते.

एका मुलाखतीत बारसे सांगतात की, "मी एक शिक्षक आहे आणि मी काही वेगळे करत नाही, फक्त फुटबॉल प्रोमोट करत आहे." इतक्या जमिनीवर राहून काम करणाऱ्या महान व्यक्तीच्या कामाची माहिती नागराज अण्णांना झाली आणि ते चांगलेच प्रभावित झाले आणि मग सुरू झाला झुंड हा सिनेमाचा प्रवास.

झुंड हा सिनेमा अनेक अर्थाने महत्वाचा आहे. हा सिनेमा घेऊन येणारे नागराज मंजुळे, ज्यांच्यावर सिनेमा बेतला आहे ते विजय बारसे आणि आपल्या जबरदस्त मेहनतीने जगाला दखल घेण्यास भाग पाडणारी झोपडपट्टी फुटबॉल टीम ही सर्व लोक हे ईच्छाशक्तीच्या बळावर जग कवेत घेता येते याचे उत्तम उदाहरण आहेत.

थेटरमध्ये झुंड लागला आहे. हा सिनेमा बघून आपण या सर्वांच्या पाठीवर एक कौतुकाची थाप नक्कीच द्यायला हवी.

उदय पाटील

टॅग्स:

nagraj manjuleAmitabh Bacchan

संबंधित लेख