पन्नास वर्षांपासून न उलगडलेले गूढ- ऑस्ट्रेलियाचे पंतप्रधान पोहताना अचानक नाहीसे होण्याची गोष्ट!!

लिस्टिकल
पन्नास वर्षांपासून न उलगडलेले गूढ- ऑस्ट्रेलियाचे पंतप्रधान पोहताना अचानक नाहीसे होण्याची गोष्ट!!

मृत्यू कुणाला कधी कुठे गाठेल सांगता येत नाही. अगदी आत्ता हसत खेळत बोलणारी व्यक्ती पुढच्या क्षणी इतिहासजमा होऊ शकते यावर कुणाचा विश्वास बसणार नसला तरी हे सत्य आहे. तुम्हीही अशा कित्येक घटना तुमच्या आजूबाजूला पहिल्या असतील. असंच काहीसं १९७२ साली ऑस्ट्रेलियाच्या पंतप्रधानांसोबत घडलं होतं. एका रविवारी ते पोहण्यासाठी म्हणून समुद्र किनारी उतरले आणि समुद्र असा काही खवळला की पाहता पाहता ते समुद्रात बुडून गेले. तब्बल पंधरा ते वीस दिवस त्यांच्यासाठी समुद्रात शोधमोहीम सुरु होती. पण तरीही त्यांचा काहीच थांगपत्ता लागला नाही. जिवंत परत येण्याची तर शक्यता नव्हतीच, पण त्यांचा मृतदेहही आजवर हाती लागला नाही.ऑस्ट्रेलियाच्या या पंतप्रधानांचं नेमकं झालं तरी काय? हा प्रश्न आजही अनेकांना सतावतो. ऑस्ट्रेलियाच्या पंतप्रधानांचा गायब होण्याचा हा किस्सा खास बोभाटाच्या वाचकांसाठी इथे देत आहे.

त्या दिवशी ज्या ज्या लोकांना या घटनेचा प्रत्यक्षदर्शी साक्षीदार होता आले त्यांच्यासाठी तर हा धक्का इतका मोठा होता की, त्यातून त्यांना लवकर सावरणे कठीणच गेले. कोणत्याही एका सामान्य दिवसाप्रमाणे तोही एक सामान्य रविवारचा दिवस होता आणि तारीख होती १७ डिसेंबर, १९६७. ख्रिसमस तोंडावर आला होता आणि संपूर्ण देश ख्रिसमसच्या तयारीत गुंतलेला होता. ऑस्ट्रेलियाचे १७वे पंतप्रधान हॅरल्ड हॉल्ट त्या दिवशी चीव्हीयट बेटावर फिरत होते. हे बेट तसे तर खूप दुर्दैवी बेट म्हणून ओळखले जाते. सुमारे ८० वर्षांपूर्वी याच बेटावर एकाच वेळी ३५ जणांना जलसमाधी मिळाली होती. म्हणून याला अपशकुनी बेटही म्हटले जाते.

पंतप्रधान होल्ट हे पट्टीचे पोहणारे होते असे समजले जाते. समुद्रात उतरण्यापूर्वी ते म्हणाले होते, “माझ्या तळहाता इतकाच मी या समुद्रालाही ओळखतो.” खरे तर हॅरल्ड जेव्हा पाण्यात उतरत होते तेव्हा समुद्र खवळेल किंवा काय अशी शक्यताच नव्हती. नेहमीप्रमाणे हॅरल्ड समुद्र किनाऱ्यापासून आत-आत जात राहिले. ते आरामात पोहत होते. पाण्यातून काठावरील लोकांना हात हलवून इशारे देत होते. इतक्यात त्यांच्या भोवतालचे पाणी जोरात खवळले. उकळत्या पाण्याला बुडबुडे यावेत तसे त्यांच्या आजूबाजूच्या पाण्यालाही बुडबुडे येऊ लागले आणि अचानक दुसऱ्याच क्षणी हॅरल्ड दिसेनासे झाले. आतापर्यंत तरी सर्वांना हास्यवादनाने हात हलवून आपण सुखरूप असल्याचे सांगणारे हॅरल्ड अवघ्या काही क्षणांच्या अवधीत समुद्रात हरवून गेले. आपण बुडत आहोत किंवा बुडणार आहोत याची त्यांनाही कल्पना आली नाही. काय होते हे कळायच्या आतच सगळे होत्याचे नव्हते होऊन गेले.

कुणाचाच आपल्या डोळ्यावर विश्वास बसत नव्हता. त्या दिवशी समुद्रकिनारी त्यांचे काही सहकारी होते आणि त्यांचे नातेवाईकही जमले होते. मार्जोरी गिलेस्पी ही त्यांची प्रिय मैत्रीणही त्याक्षणी तिथे हजर होती. हॅरल्ड निवांत पोहोत आहेत हे ती काठावर उभी राहून पाहत होती. इतक्यात ते गायब झाल्याचे पाहून तिला तर स्वतःला सावरणेच कठीण झाले. मार्जोरी आजही हॅरल्ड यांचा तो शेवटचा दिवस आठवून सदगदित होते. हॅरल्ड यांचा शेजारी आणि त्यांची मुलगी वायनर, त्यांचे मित्र मार्टिन सिम्पसन आणि ॲलन स्टीवार्ट हेही त्यावेळी तिथे उपस्थित होते. सगळ्यांच्या डोळ्यांसमोर हे सर्व घडले होते.

हॅरल्ड यांची राजकीय कारकीर्स जोरदार होती. त्यांनी आपल्या कार्यकाळात अनेक धाडसी आणि क्रांतिकारी निर्णय घेतले होते. ऑस्ट्रेलियाच्या चलनात बदल करण्याचा निर्णयही त्यांचाच होता. ते एक उमदे, मनमिळाऊ आणि प्रगतशील विचारांचे पंतप्रधान होते. ऑस्ट्रेलियाचे अमेरिकेसोबतचे संबंध सुधारण्यात त्यांनी बरीच मोठी भूमिका बजावली होती. आंतरराष्ट्रीय पातळीवर ऑस्ट्रेलियाची वेगळी ओळख निर्माण करण्यात ते यशस्वी झाले होते. असे उमदे आणि आधुनिक विचारांचे पंतप्रधान असे अचानकरीत्या गायब होतात म्हणजे काय? सामान्य ऑस्ट्रेलियन जनतेला हा मोठा धक्काच होता.

हॅरल्ड यांच्या गायब होण्याची बातमी रेडीओवरून प्रसारित होताच संपूर्ण ऑस्ट्रेलियात एकप्रकारची अस्वस्थता पसरली. लोक आश्चर्य व्यक्त करू लागले. सामान्य माणसाप्रमाणे पंतप्रधानांचाही असा बुडून मृत्यू व्हावा हीच सर्वाना आश्चर्याची बाब वाटत होती. हॅरल्ड पाण्यात दिसेनासे होताच त्यांच्यासोबतच्या सहकाऱ्यांनी आणि नातेवाईकांनी पोलिसांना बोलावून घेतले. पोलिसां पाठोपाठ देशाचे लष्करही आलेच. अनेक पाणबुडे आपला ड्रेस चढवून पाण्यात उतरले. चारी बाजूंनी हॅरल्ड यांच्या शोधाचे काम युद्धपातळीवर सुरु झाले. शीतयुद्धाच्या काळात एका पंतप्रधानांचे असे अचानक गायब होणे म्हणजे काही छोटी गोष्ट नव्हती. म्हणूनच हॅरल्ड यांना शोधण्यासाठी मोठी शोधमोहीम राबवण्यात आली. ऑस्ट्रेलियाच्या इतिहासातील ही सर्वात मोठी शोधमोहीम असल्याचे म्हटले जाते.

हॅरल्ड गायब होताच अवघ्या दोन तासांत चीव्हीयट बीच, पोलीस, लष्कर आणि पाणबुड्यांनी भरून गेले. त्याच दिवशी संध्याकाळपासून अचानक पाऊस सुरु झाला आणि समुद्र खवळून उठला. अशा उधाणलेल्या आणि खवळलेल्या समुद्रातही ही शोधमोहीम सुरूच राहिली. छोट्या-छोट्या होड्या आत जात होत्या पण प्रतिकूल वातावरणामुळे त्यांना परत यावे लागत होते. अशातच संध्याकाळ झाली आणि त्यामुळे त्यादिवशीची शोधमोहीम तात्पुरत्या काळासाठी थांबवण्यात आली. दुसऱ्या दिवशी पुन्हा त्याच जोमाने सुरु करण्यात आली. आधी पूर्वेकडे आणि मग पश्चिमेकडे जितक्या दूरवर जाता येईल तिथपर्यंत हॅरल्ड यांचा शोध घेण्याचा प्रयत्न केला गेला.

लष्करापासून ते त्याच्या जवळच्या नातेवाईकांपर्यंत सर्वांनाच असे वाटत होते की हॅरल्ड आता दिसतील, मग दिसतील. पण छे! सगळेच व्यर्थ. हॅरल्ड यांचा काहीच थांगपत्ता लागत नव्हता. १७ डिसेंबरपासून ५ जानेवारीपर्यंत पाणबुड्या, ऑस्ट्रेलियन लष्कर, पोलीस दल आणि त्यांच्यासोबत शोधमोहिमेत सहभागी झालेल्या प्रत्येकांनी हात टेकले. शेवटी ५ जानेवारी रोजी हॅरल्ड यांच्यासाठी चालवलेली शोध मोहीम थांबवत असल्याची घोषणा करण्यात आली. तेव्हापासून हॅरल्ड यांच्या अशा अचानक गायब होण्याचा हा प्रसंग एक गूढ बनूनच राहिले आहे.

कित्येकांना हे सत्य स्वीकारणे जड गेले आणि त्यांनतर सुरु झाले अनेक शंका कुशंकाचे थैमान. हॅरल्ड तर पट्टीचे पोहाणारे होते, त्यांना चीव्हीयट बीचवरील धोकेही माहिती होते. मग ते इतक्या खोल पाण्यात गेलेच का? त्याचं असं अचानक बुडणं खरंच अपघात होता की आत्महत्या? चीनी समुद्री सैनिकांनी तरी त्यांचे अपहरण केले नसेल कशावरून? हॅरल्ड हे चीनचे हेर होते, चीनचे हेर म्हणूनच त्यांनी ऑस्ट्रेलियाची सूत्रे हाती घेतली होती, त्यांचे काम संपल्यावर चीनच्या नौदलाने त्यांचे अपहरण केले. अशा अनेक अफवांचे पीक आले. अफवा या शेवटी अफवाच असणार!

हॉल्ट हॅरल्ड यांच्या अशा अचानक गायब होण्याचा हा किस्सा आजही तितकाच जिव्हारी लागणारा आहे. त्यांच्या बाबतीत नेमके काय झाले याचा उलगडा आजपर्यंत झाला नाही. पुढेही याबाबत काही ठोस माहिती हाती लागण्याची शक्यता धूसरच म्हणावी लागेल.

मेघश्री श्रेष्ठी