भारतातले नागिराकांकडून चालवले जाणारे एकमेव रेल्वे स्टेशन आता पुन्हा भारतीय रेल्वेकडे जाईल की बंद पडेल? पण का?

तेव्हा रेल्वेने गावकऱ्यांसमोर एक अट घातली की त्यांनी हे रेल्वे स्टेशन स्वतः चालवावे. ग्रामस्थांनी हे मान्य केले. मात्र त्यासाठी पैसे उभारावे लागणार होते. पण त्यांनी हिंमत न हारता देणगीतून दीड लाख पैसे जमा केले. त्यातून १५०० तिकिटेही खरेदी केली. यानंतर एका गावकऱ्याला ५००० रुपये पगारावर तिकीट विक्रीसाठी स्थानकावर बसवण्यात आले. तेव्हापासून आजतागायत हे स्थानक ग्रामस्थ चालवत आहेत.

परंतु हे स्टेशन चालवणे इतके सोपे नाही. ईश्वर सिंग जे हे स्थानक ५ वर्ष चालवतात ते म्हणतात की, "तिकीट विक्रीतून मिळणारे कमिशन हे तुटपुंजे आहे. कधीकधी तर त्यांना स्वतःच्या खिशातून पैसे टाकावे लागले आहेत. तसेच रात्रीच्या वेळी स्थानकावर प्रवाशांना संरक्षण देणे अवघड जाते. कारण रात्री कोणी रक्षक नेमणे म्हणजे अजून पैसे खर्च करावे लागतात. जे शक्य होत नाही."

आजवर गावकऱ्यांनी चालवलेले एकमेव रेल्वे स्टेशन म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या या स्थानकाची ही ओळखही लवकरच पुसली जाईल. गावकऱ्यांनी आता हे त्यांना शक्य होत नाही हे भारतीय रेल्वेला कळवले आहे. इथे स्टेशन चालवण्यासाठी नेमलेल्या माणसाला हे काम करता येणे शक्य राहिले नाहीय, अधिक माणसे नेमण्यासाठी पुरेसा निधी नाही. या दोन्ही कारणांसाठी आता हे स्टेशन कदाचित भारतीय रेल्वे चालवायला घेईल किंवा ते बंद पडेल.

जालसू नानक हे सैनिकांचे गाव म्हणून ओळखले जाते. इथल्या प्रत्येक घरात एक सैनिक आहे. सध्या २०० हून अधिक मुले आर्मी, बीएसएफ, नेव्ही, एअरफोर्स आणि सीआरपीएफमध्ये आहेत. तर गावात अडीचशेहून अधिक निवृत्त सैनिक आहेत. सुमारे ४५ वर्षांपूर्वी म्हणजे १९७६ साली या सैनिकांच्या आणि त्यांच्या कुटुंबीयांच्या येण्याजाण्यासाठी रेल्वेने येथे हॉल्ट स्टेशन सुरू केले. परंतु रेल्वेच्या आर्थिक धोरणामुळे ते बंद करण्याचा निर्णय घेण्यात आला.

ग्रामस्थांनी एकत्र येऊन हे चालवण्याचा निर्णय घेतल्याने हे असे भारतातले पहिले रेल्वेस्थानक बनले होते.

शीतल दरंदळे