आपल्याला कळलं नाही म्हणजे आपल्याला वाटतंय तसंच आहे' हा एक छान गैरसमज अनेकदा पाहायला मिळतो आणि मग त्यातून नको तेव्हढी कल्पकता जन्माला येते. सोबत असलेल्या व्हिडीओत एक छोटासा पक्षी एका मोठ्या पक्षाला भरवतोय असं दिसतंय. हा व्हिडीओ बघून लगेच लोकं एका गोंडस निष्कर्षाला येतात. 'बघा, बघा एक तरुण पक्षी आपल्या वृध्द पालकाला भरवून कर्तव्याची पूर्ती करतो आहे.' आता प्रत्यक्षात या भाबड्या समजूतीपलीकडे एक निसर्गाचं जे गमतीदार सत्य दडलं आहे ते आज समजून घेऊ या.
या व्हिडियोत दिसणारा प्रिनिया (वटवट्या) नावाचा छोटासा पक्षी त्याच्यावर लादलेलं पालकत्व अजाणतेपणी निभावतोय. या व्हिडीओत जे दुसरं भलं मोठं धूड आहे ते एका कुकू नावाच्या पक्ष्याचं पिल्लू आहे. म्हणजे आपण वरवर बघता जे समजतोय त्याच्या अगदी उलट चित्र आहे. तो छोटासा पक्षी पालकच आहे आणि जे मोठं धूड दिसतंय ते बाळ आहे. अशा प्रकारे स्वतःचं पिल्लू दुसऱ्याकरवी वाढवण्याला 'ब्रूड पॅरासाईटीझम' म्हणतात. ब्रूड म्हणजे पिल्लावळ. अगदी थोडक्यात सांगायचं तर बांडगुळी पिल्लं.
कोकीळा कावळ्याच्या घरट्यात अंडं घालते हे सगळ्यांना ठाऊकच आहे. पण कोकीळ म्हणजेच कुकू कुळातले सगळेच पक्षी असे बांडगुळी स्वभावाचे असतात. विविध जातीच्या पक्ष्यांच्या घरट्यात ते अंडं घालून पसार होतात. जमलंच तर जाता जाता यजमानाच्या घरट्यातली एक दोन अंडी ढकलूनही जातात. यजमान नेहमीप्रमाणेच अजाणतेपणी आपल्या अंड्यांसोबत कुकूचेही अंडं उबवतो. गंमत म्हणजे कुकुचं अंडं यजमानाच्या अंड्यांच्या आधी उबतं व त्यातून बाहेर आलेले पिल्लू इतर अंड्यांना लाथ मारून खाली ढकलून देतं. यामुळे होतं काय, स्पर्धा कमी होऊन त्या पिल्लांना मुबलक अन्न मिळतं. थ्री इडियट्समध्ये वीरू सहस्त्रबुद्धेने स्पर्धा म्हणजे काय हे सांगताना याचंच उदाहरण दिलं आहे.
